Skalnica śnieżna

Informacje ogólne

*Nazwa taksonomiczna (łacińska):
Saxifraga nivalis L.
*Nazwa taksonomiczna (polska):Skalnica śnieżna
Nazwa zwyczajowa: brak danych
Ogólna charakterystyka:

Opis. Gatunek należący do rośliny skalnicowatych, rzadki w Karkonoszach. Jest reliktem glacjalnym, który w okresie zlodowacenia przywędrował z północy. Pod względem rozmieszczenia reprezentuje się jako element arktyczny. Skalnica śnieżna to roślina darniowa, skalna, jej pędy tworzą skupienia. Ze zwartej poduszki liści wyrastają do góry nieulistnione, pojedyncze, owłosione łodygi kwiatowe, osiągają wysokość do 15cm. Liście żywozielone, krotkoogonkowe, gęsto osadzone, wyrastaja okółkowo tuż przy ziemi tworząc poduszkę. Cechą charakterystyczną jest falisto wcięty brzeg blaszki. Pędy kwiatowe wyrastają wyłącznie z kątów liści. Na ich wierzchołkach wyrasta kilka niepozornych, białych kwiatków zebranych w główki. 

Występowanie. Jedyne stanowisko tego gatunku w Europie Środkowej, znane od pierwszej połowy XIX wieku, znajduje się w Małym Śnieżnym Kotle, w Karkonoszach. Zwarty zasięg tego taksonu w Europie obejmuje arktyczne i subarktyczne regiony Półwyspu Skandynawskiego. W Małym Śnieżnym Kotle skalnica śnieżna zasiedla strome, zacienione ściany bazaltowego żlebu.

Siedlisko. Rośnie na wysokogórskich skalnych półkach bazaltowych. W Karkonoszach występuje w piętrze subalpejskim. Spotkać ją można na półkach skalnych.

Zagrożenie i ochrona. Trwające niemal od dwóch wieków zainteresowanie tym gatunkiem i towarzyszącymi jej innymi rzadkimi roślinami spowodowało, że jej populacja jest silnie zagrożona. Tuż po odkryciu stanowiska Saxifraga nivalis była intensywnie zbierana, czego dowodem są okazy w różnych zbiorach zielnikowych. Z początkiem lat osiemdziesiątych XX wieku zanotowano obecność 50 różyczek roślin, w tym 20 roślin kwitnących. W roku 1985 obserwowano 21 roślin, a w 1993 r. tylko 1 okaz kwitnący oraz 3 płonne rozety. Dla zachowania populacji, w roku 1987 i powtórnie w 1994, dokonano nasadzeń roślin wyhodowanych z nasion zebranych na tym stanowisku. Według oceny stanu populacji dokonanej w roku 2002, obecnie liczy ona 12 osobników. Dla przeciwdziałania trendowi spadku liczebności, oceniajacy stan populacji zalecają ograniczanie penetracji naukowej stanowiska. Wyjaśnienie przyczyn ustępowania nie jest proste; może ono jednak wynikać z odólnych zmian struktury zespołu Saxifraga-Festucetum versicoloris, związanych z progresją traw pod wpływem długotrwałego obciążenia ekosystemu imisjami.

Źródło. Zagrożone Gatunki Flory Naczyniowej Dolnego Śląska, Instytut Biologii Roślin UW, Polskie Towarzystwo Przyjaciół Przyrody "Pro Natura", Wrocław 2003

Kategoria zagrożenia wg:Polska Czerwona Księga Roślin
Kategoria zagrożenia gatunku:1.2 CR (critical)

Taksonomia

Królestwo:rośliny
Podkrólestwo:naczyniowe
Klasa:okrytonasienne
Rząd:skalnicowce
Rodzina:skalnicowate
Rodzaj:skalnica
Gatunek:Skalnica śnieżna

Zdjęcia

Ikona Plik Rozmiar
fot_M_Malicki.JPG 144,16 kB
fot_M_Malicki1.JPG 156,67 kB